16 grudnia 2025 roku we Wrocławiu odbędzie się otwarcie pierwszej w Polsce wystawy poświęconej dialogowi między polskim reżyserem Jerzym Grotowskim, centralną postacią teatru XX wieku, a Arte Povera, włoskim kierunkiem artystycznym z drugiej połowy XX wieku, który do dziś jest najbardziej znany na świecie. Zatytułowana Arte Povera i kuratorowana przez Ilarię Bernardi, wystawa ma na celu zgłębienie koncepcyjnych powiązań między radykalnym podejściem teatralnym Grotowskiego, a wizualnym poszukiwaniem artystów Arte Povera, oferując jednocześnie refleksję nad kulturowym związkiem między Włochami a Polską, dwoma krajami, w których te języki się rozwijały i utrwaliły.
Definicja Arte Povera, ukuta przez krytyka Germano Celanta w 1967 roku, zaczerpnęła przymiotnik „biedna” z Teatro Povero, teoretyzowanego przez Grotowskiego. Arte Povera zapożycza z Teatro Povero przekonanie, że jedynym potrzebnym elementem na scenie jest „relacja ze widzem w bezpośredniej percepcyjnej wspólnocie”: aby to osiągnąć, pisze Grotowski, konieczne jest usunięcie sceny, a tym samym likwidacja separacji z widownią, aby skupić się na ciele aktora i jego relacji z publicznością.
Wystawa prezentuje dzieła trzynastu artystów konwencjonalnie zaliczanych przez Celanta do Arte Povera – Giovanni Anselmo, Alighiero Boetti, Pier Paolo Calzolari, Luciano Fabro, Jannis Kounellis, Mario Merz, Marisa Merz, Giulio Paolini, Pino Pascali, Giuseppe Penone, Michelangelo Pistoletto, Emilio Prini, Gilberto Zorio – kładąc nacisk na działania, gesty i interwencje, w których ciało artysty staje się głównym bohaterem, dokładnie jak w teatrze Grotowskiego, gdzie aktor jest centrum sceny, a jego ciało generuje wszystko, co jest potrzebne w teatrze. Prezentowane prace obejmują wideo, fotografie i multiplikaty, formy wyrazu powiązane możliwością powielania – podobnie jak spektakle teatralne – podkreślając głęboką więź między performansem wizualnym, a przedstawieniem scenicznym. Szczególna uwaga poświęcona jest Michelangelo Pistoletto, który w 1968 roku założył grupę teatralną Zoo, wyraźnie łącząc sztukę wizualną z teatrem.
Ilaria Bernardi jest historykiem sztuki z bogatym doświadczeniem międzynarodowym i była już współpracowniczką Germano Celanta. Arte Povera / Teatr ubogi stanowi trzeci rozdział cyklu wystaw o Arte Povera promowanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Współpracy Międzynarodowej: pierwszy odbył się w 2023 roku w Wits Art Museum w Johannesburgu, z naciskiem na ewolucję ruchu w latach 1967–1971; drugi w 2024 roku w Muzeum Narodowym w Bukareszcie, skoncentrowany na jego międzynarodowym rozprzestrzenianiu dzięki rumuńskiej galerzystce Ileanie Sonnabend.
Wystawa zorganizowana jest we współpracy z Włoskim Instytutem Kultury w Warszawie oraz Instytutem im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. Jej inauguracja odbędzie się w siedzibie Instytutu im. Jerzego Grotowskiego (Rynek Ratusz 27, Wrocław), gdzie będzie można ją oglądać do 14 stycznia 2026.